R. Sarath

ആർ. സാരഥ് (1961 – 2026 സെപ്റ്റംബർ 7) ഒരു അന്തർദേശീയ അംഗീകാരം നേടിയ മലയാള ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും തിരക്കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക ഭരണാധികാരിയുമായിരുന്നു. കൊല്ലം ജില്ലയിലെ വിളക്കുടിയിൽ ജനിച്ച സാരഥ്, കേരള കൗമുദിയിൽ പത്രപ്രവർത്തകനായി ജീവിതം ആരംഭിക്കുകയും പിന്നീട് ഡോക്യുമെന്ററി ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്ക് ചുവടുവെക്കുകയും ചെയ്തു. ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിലും പത്രപ്രവർത്തനത്തിലും ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഷാജി എൻ. കരുണിന്റെയും സ്വിസ് ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ മർക്കൂസ് ഇംഹൂഫിന്റെയും കീഴിൽ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണകലയിൽ ആഴത്തിലുള്ള പരിശീലനം നേടി. പൂനെയിലെ ഫിലിം ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യ (FTII) യിലും ഫിലിം അപ്രിഷ്യേഷൻ കോഴ്സ് പൂർത്തിയാക്കി. 1996-ൽ "ദ പെയിന്റഡ് എപ്പിക്സ്" എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി നിർമ്മിക്കുന്നതിനിടയിൽ, ഇതുവരെ ആരും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത രാജ രവിവർമ്മയുടെ ചുമർചിത്രങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയത് ഒരു ചരിത്ര നേട്ടമായി. ഈ കണ്ടെത്തൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിൽ നിന്ന് ജൂനിയർ ഫെലോഷിപ്പ് നേടിക്കൊടുത്തു. 2000-ൽ "സായഹ്നം" എന്ന ആദ്യ ചിത്രത്തിലൂടെ ഫീച്ചർ ഫിലിം രംഗത്ത് ഇടിഞ്ഞുകയറിയ സാരഥ്, ഏഴ് കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിലിം അവാർഡുകൾ, ഇന്ദിരാഗാന്ധി അവാർഡ് ഫോർ ബെസ്റ്റ് ഫസ്റ്റ് ഫിലിം ഓഫ് എ ഡയറക്ടർ, ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം (മലയാളത്തിലെ മികച്ച ചിത്രം) എന്നിവ ഒരൊറ്റ ആദ്യ ചിത്രത്തിലൂടെ തൂത്തുവാരി — ഒരു ആദ്യ സംവിധായകന് ഇത്തരമൊരു നേട്ടം ഏറെ അസാധാരണമായിരുന്നു. "സ്ഥിതി" (2003), "സീലാബതി" (2005), ഇന്തോ-ചൈനീസ് സഹനിർമ്മാണ ചിത്രം "ദ ഡിസയർ: എ ജേർണി ഓഫ് എ വുമൺ" (2011) – 2011 ജനീവ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ബെസ്റ്റ് നരേറ്റീവ് ഫീച്ചർ ഫിലിം പുരസ്കാരം നേടിയ ഈ ചിത്രം – "പരദേശ" (2012), "ബുദ്ധനും ചാപ്ലിനും ചിരിക്കുന്നു" (2014), "സ്വയം" (2017) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ സാമൂഹിക, പാരിസ്ഥിതിക, മാനവിക പ്രമേയങ്ങളിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദൃഢ പ്രതിബദ്ധതയ്ക്ക് സാക്ഷ്യം പകർന്നു. ചലച്ചിത്ര ജീവിതത്തിനൊപ്പം, കേരള സർക്കാരിന്റെ സാംസ്കാരിക ഭരണ രംഗത്തും സാരഥ് സജീവ സേവനം നൽകി — വ്യലോപ്പിള്ളി സംസ്കൃതി ഭവൻ ഡയറക്ടർ, ഭരത് ഭവൻ സെക്രട്ടറി, ഡിസ്ട്രിക്ട് ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസർ, ഒടുവിൽ ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് ഡിപ്പാർട്ടുമെന്റിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ – 2021-ൽ വിരമിക്കുന്നതുവരെ. 2026 സെപ്റ്റംബർ 7-ന് തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ 65-ആം വയസ്സിൽ, വൃക്കസംബന്ധമായ അസുഖത്തെ തുടർന്ന് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. ഭാര്യ കെ.ഐ. ബിന്ദുവും, പുത്രന്മാരായ അഭിജിത് സാരഥ്, അഭിരാം സാരഥ് എന്നിവരും അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിക്കുന്നു. കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക, സിനിമാ ഭൂപടത്തിൽ ആർ. സാരഥ് തുറന്ന ദൃഷ്ടിയും ഉണർവ്വുള്ള ആത്മാവും കൊണ്ട് ആഴത്തിൽ ആലേഖനം ചെയ്ത ഒരു ജീവിതം — അദ്ദേഹം ഉണ്ടാക്കിയ ഓരോ ചിത്രവും ഒരു ജ്വലിക്കുന്ന ഓർമ്മയാണ്.