زین‌العابدین قربانی

شیخ زین‌العابدین قربانی در هشتم دی‌ماه سال ۱۳۱۱ شمسی در روستای پنچه از توابع گیلان به دنیا آمد. فرزند غلامحسن قربانی، در خانواده‌ای کشاورز پرورش یافت و از همان کودکی در کنار تحصیل در مدرسه، در زمین‌های خانوادگی کار می‌کرد. در پنج‌سالگی پدر خود را از دست داد، اما این مصیبت زودهنگام نه تنها راه او را نبست، بلکه روحیه‌ای استوار و اراده‌ای پولادین در وجودش آبدیده کرد. قربانی نخست در لاهیجان به فراگیری علوم اسلامی پرداخت و سپس در سال ۱۳۲۹ عازم حوزه علمیه قم شد. در آنجا از محضر آیت‌الله بروجردی و امام خمینی در فقه و اصول، و از درس علامه طباطبایی در فلسفه اسلامی و تفسیر قرآن بهره‌مند گردید و سرانجام به درجه رفیع اجتهاد نائل آمد. فعالیت سیاسی وی از دهه سی شمسی آغاز شد؛ زمانی که به جنبش فدائیان اسلام به رهبری نواب صفوی پیوست. پس از اعدام نواب صفوی در سال ۱۳۳۴، مدتی متواری شد و در همین دوران در مشهد با علی خامنه‌ای آشنا شد — پیوندی که بیش از هفتاد سال پایدار ماند. در پی انقلاب اسلامی، امام خمینی او را به نمایندگی از رهبری در گیلان و امامت جمعه لاهیجان منصوب کرد. از سال ۱۳۶۳ تا ۱۳۶۷ به عنوان نماینده مردم آستانه اشرفیه در مجلس شورای اسلامی خدمت نمود و در سال ۱۳۸۰ به امامت جمعه رشت منصوب شد. در طول دهه‌ها خدمت، آیت‌الله قربانی سیاست «درِ باز» داشت؛ هر روز در جلسات عمومی به مشکلات نیازمندان رسیدگی می‌کرد و به طور منظم از خانواده شهدا دیدار می‌نمود. او بنیان‌گذار دانشگاه آزاد اسلامی لاهیجان بود، مسجد جامع تاریخی هزارساله لاهیجان را مرمت کرد، سراهای سالمندان تأسیس نمود و همایش‌های بین‌المللی در تجلیل از عالمان بزرگ برگزار کرد. دستاورد علمی وی نیز کم‌نظیر است: ۴۵ اثر پژوهشی در حوزه فقه، فلسفه، اخلاق و تفسیر، از جمله تفسیر جامع آیات‌الاحکام در دوازده جلد که حاصل چهارده سال پژوهش مستمر است. حتی در زندان شهربانی رشت نیز قلم را زمین نگذاشت و جلدهای پنجم، نهم و دهم الغدیر علامه امینی را به فارسی برگرداند. آیت‌الله زین‌العابدین قربانی در دوازدهم مهرماه ۱۴۰۵ در لاهیجان دار فانی را وداع گفت. او همسر خود و ده فرزند — هفت پسر و سه دختر — را به یادگار گذاشت. یادش گرامی و راهش پررهرو باد.